Kolory linii 5S w magazynie i produkcji – praktyczny schemat oznaczeń

Kolory linii 5S to jeden z podstawowych elementów wizualnego zarządzania w magazynach, halach produkcyjnych i strefach logistycznych. Odpowiednie oznaczenie ciągów komunikacyjnych, stref odkładczych i obszarów niebezpiecznych poprawia bezpieczeństwo, skraca czas poruszania się po obiekcie i wspiera wdrożenie metodologii 5S w praktyce.

Poniżej znajdziesz praktyczny schemat kolorów linii 5S, ich zastosowanie w przemyśle oraz wskazówki, jak dobrać kolory do realnych warunków pracy.

Czym są kolory linii w systemie 5S?

Kolory linii w 5S służą do wizualnego oznaczania przestrzeni roboczej. Dzięki nim pracownicy:

• wiedzą, gdzie się poruszać,
• gdzie odkładać materiały,
• które strefy są zastrzeżone lub niebezpieczne.

W przeciwieństwie do oznaczeń informacyjnych, linie 5S działają natychmiastowo – są czytelne z dużej odległości i nie wymagają interpretacji tekstu.

Co powinno być oznakowane liniami w zakładzie pracy?

Wdrożenie oznakowania w postaci taśm, linii czy znaków o odpowiednim kolorze to bezspornie ta czynność, która stosunkowo niewielkim nakładem pracy przyczyni się do poprawy organizacji, wydajności czy zwiększenia poziomu bezpieczeństwa w zakładach przemysłowych. Obecnie, prędzej czy później (raczej prędzej) praktycznie każda firma, czy to wprowadzając się do nowej hali, wdrażając 5S czy dążąc do Kaikaku, rozpoczyna przygodę z Visual Management. Visual Management, czyli zarządzanie wizualne to metoda polegająca do przekazywaniu informacji w prosty, graficzny sposób. Dobrze zaprezentowane, jasne w przekazie graficzne komunikaty pomagają pracownikom szybko odnaleźć się w sytuacji i zidentyfikować strefę, obiekt czy przedmiot. Akcesoria Visual Management to między innymi tabliczki informacyjne, znaki BHP, czy taśmy podłogowe do znakowania i o nich właśnie tutaj będziemy pisać.

Czy kolor taśmy ma znaczenie?

Nie bez przyczyny linie oddzielające poszczególne miejsca w hali różnią się kolorami. Stosowanie różnokolorowych oznaczeń ułatwia identyfikację rodzaju miejsca lub produktu. Co prawda, wymogi prawne nie narzucają stosowania konkretynych standardów kolorystycznych dla konkretnych miejsc, jednakże należy pamiętać o tym, aby był stosowany schemat był jednoznaczny i nie powodował nieścisłości. Unikajmy zatem używania różnych odcieni tego samego koloru (np. jasnoniebieski i ciemnoniebieski), zawsze stosujmy ten sam kolor dla wcześniej przyjętych standardów, np. w przypadku gdy nasz zakład rozpięty jest na kilka hal, w każdej hali powinniśmy stosować ten sam schemat kolorystyczny. W przeszłości część firm wspierała się zestawem kolorów ANSI Z535.1 jako wskazówek przy wyborze kolorów. Wcześniejsze wersje norm ANSI zawierały dokładne specyfikacje, lecz jedynie w zakresie bezpieczeństwa. W 2002 roku te regulacje zostały jednak usunięte i nie są wspierane przez ANSI. Pisząc o ANSI również warto wspomnieć o normach OSHA CFR 1910. 144 dla oznaczeń zagrożeń.  Według tych norm kolor czerwony zarezerwowany jest dla oznaczania sprzętów przeciwpożarowych, urządzeń do awaryjnego zatrzymywania maszyn oraz pojemników do przechowywania niebezpiecznych materiałów. Kolorem żółtym oznacza się ostrzeżenia, takie jak uderzenia, potknięcia, upadki, ciasne przestrzenie powodujące uwięzienia. Pomimo tego, że wskazówki te mogą być bardzo pomocne, nie są one w żaden sposób prawnie wymagane i stworzenie schematu kolorystycznego w naszym zakładzie pracy zależy tylko od nas.

5S kolory linii – infografika

Poniżej prezentujemy infografikę z przykładowym schematem kolorów 5S. Nie jest on jednak w żaden sposób zobowiązujący, a wybór kolorów zależny jest od wewnętrznych regulacji każdej firmy.

Kolory 5S – dobre praktyki

1. Używaj niewielu kolorów – mała gama kolorów pozwoli zapamiętać czego dany kolor dotyczy
2. Nie stosuj różnych odcieni tego samego koloru – np. jasnoniebieski i ciemnoniebieski – zdecyduj się na jeden kolor, aby pwodować nieścisłości
3. Do oznaczeń miejsc przeciwpożarowych lub niebezpiecznych – stosuj linie dwukolorowe – np. biało-czerwony lub żółto-czarny
4. Jeśli coś jest popularne – zastosuj to. Ułatwi to nowym pracownikom przyswojenie kolorów, które widzieli np. w poprzedniej pracy
5. Im mniej, tym lepiej – jeśli nie jest to w jakiś sposób uzasadnione – nie stosuj innych kolorów do oznakowania np. wyrobów gotowych i surowców. Oznacz je tabliczką z odpowiednim napisem, bez stosowania odrębnego koloru.

Schemat kolorów linii 5S – najczęściej stosowane znaczenia

Żółty – strefy robocze i komunikacyjne

Kolor żółty najczęściej oznacza:

• ciągi komunikacyjne,
• miejsca odkładcze,
• obszary robocze.

Jest to kolor bazowy w wielu zakładach przemysłowych.

Czerwony – strefy zakazu i zagrożenia

Kolor czerwony stosuje się do:

• oznaczania stref niebezpiecznych,
• obszarów zakazu wstępu,
• miejsc wymagających szczególnej ostrożności.

Czerwone linie są często łączone z dodatkowymi piktogramami BHP.

Zielony – bezpieczeństwo i ewakuacja

Kolor zielony wskazuje:

• drogi ewakuacyjne,
• punkty pierwszej pomocy,
• sprzęt ratunkowy.

Jest zgodny z powszechną symboliką bezpieczeństwa.

Niebieski – informacje i procesy specjalne

Niebieskie linie są używane do:

• oznaczania stref informacyjnych,
• wydzielania obszarów kontrolnych,
• procesów jakościowych.

Biały i czarny – linie techniczne

Kolory biały i czarny stosuje się:

• do wyznaczania obrysów maszyn,
• konturów stanowisk pracy,
• granic technicznych.

Szukasz produktów 5s do oznakowania posadzki?