Oznakowanie alejek magazynowych

Oznakowanie alejek magazynowych – jak zaprojektować system?

Oznakowanie alejek magazynowych obejmuje dwa typy produktów o różnym zasięgu widoczności: tabliczkę alejkową w formie płaskiej oraz szyld przestrzenny widoczny z kilku stron jednocześnie. Odpowiednio oznaczone alejki i regały skracają czas kompletacji zamówień i ułatwiają wdrożenie nowych pracowników, ale dopiero w połączeniu ze spójnym systemem numeracji lokalizacji – samo oznakowanie fizyczne to tylko połowa rozwiązania.

Tabliczka alejkowa czy szyld przestrzenny – kiedy który?

Tabliczka alejkowa to płaskie oznaczenie widoczne z jednej lub dwóch stron – sprawdza się tam, gdzie alejka ma jeden dominujący kierunek podejścia, np. przy wejściu do strefy z jednej strony hali.

Szyld przestrzenny (dwuścienny) ma zaginane skrzydła, które pozwalają dopasować go do regału, słupa lub ściany pod dowolnym kątem, a treść jest widoczna z obu stron jednocześnie – to znacząco przyspiesza identyfikację lokalizacji, bo pracownik odczytuje oznaczenie niezależnie od tego, z którego końca alejki nadchodzi. Montuje się go przez otwory montażowe lub taśmę samoprzylepną, w zależności od podłoża.

W wąskich alejkach magazynowych (tzw. VNA – very narrow aisle) sprawdza się dodatkowo wariant szyldu wahliwego: montowany prostopadle do regału na uchwytach sprężynujących, dzięki czemu jest czytelny nawet z drugiego końca długiej, wąskiej alejki. Jego istotną zaletą jest odporność na przypadkowe kolizje – gdy przejeżdżający wózek widłowy zahaczy o wystający prostopadle szyld, uchwyty wahliwe amortyzują uderzenie, szyld się uchyla, a następnie wraca do pierwotnej pozycji, zamiast się złamać czy oderwać.

Na jakiej wysokości i z jakiej odległości powinno być czytelne oznakowanie alejek?

Duże tablice z nazwą alejki umieszcza się zwykle na czołach regałów, na wysokości pozwalającej odczytać je z drugiego końca długiego ciągu magazynowego – to one odpowiadają za orientację „z lotu ptaka” po wejściu w daną strefę.

Uzupełniające etykiety na poszczególnych słupach regałowych montuje się niżej – na wysokości do ok. 2 metrów od posadzki – tak, żeby były czytelne dla operatorów wózków widłowych z kabiny, bez konieczności zatrzymywania się i wychylania. Ta dwupoziomowa logika (duże oznaczenie orientacyjne na końcu alejki + mniejsze etykiety przy każdym segmencie) sprawdza się lepiej niż próba zmieszczenia wszystkich informacji na jednej, dużej tablicy – pracownik najpierw orientuje się, w której jest alejce, a dopiero z bliska odczytuje szczegóły konkretnej lokalizacji.

Jaki system numeracji alejek wybrać?

Najczęściej stosowany układ łączy literę (alejka lub strefa) z cyframi (kolejne segmenty, poziomy, miejsca) – np. zapis w stylu „1B3″ oznaczający alejkę 1, poziom B, miejsce paletowe 3, albo pełniejszy „A-03-R12-P02″, gdzie litera wskazuje strefę, a kolejne liczby aleję, regał, poziom i gniazdo. W dużych magazynach ten sam schemat rozbudowuje się do pełnej hierarchii, od największej do najmniejszej jednostki: magazyn → strefa → ciąg regałów → alejka → regał → kolumna → piętro → miejsce paletowe lub półka. Nie każdy magazyn potrzebuje wszystkich tych poziomów – mały magazyn może poprzestać na alejce, regale i poziomie – ale warto znać pełną strukturę, zanim zdecyduje się, które szczeble pominąć.

To dobra praktyka, nie wymóg prawny. W Polsce żaden przepis nie narzuca konkretnego formatu numeracji alejek czy regałów – to obszar dobrowolnych, choć powszechnie przyjętych konwencji branżowych. Nie należy tego mylić z odrębnym, faktycznie regulowanym obowiązkiem: oznakowaniem nośności regału (tabliczka znamionowa z dopuszczalnym obciążeniem), które wynika z ogólnych przepisów BHP dotyczących bezpieczeństwa konstrukcji regałów (Rozporządzenie MPiPS z 1997 r.) oraz z normy PN-EN 15635 dotyczącej eksploatacji i utrzymania systemów składowania – to inny rodzaj oznakowania niż system lokalizacyjny i nie należy ich mylić przy planowaniu tabliczek.

Kilka zasad sprawdza się niezależnie od wybranej skali i formatu:

• Stała długość zapisu dla każdego segmentu (np. zawsze dwie cyfry dla numeru alejki) ułatwia sortowanie i wyszukiwanie w systemie WMS.
• Unikanie znaków, które łatwo pomylić – litera „O” z cyfrą „0″, litera „I” z cyfrą „1″ – to częste źródło błędów przy ręcznym odczycie i wpisywaniu.
• Konsekwentny kierunek numeracji – rosnąco od wejścia do magazynu w głąb, a nie w przypadkowej kolejności zależnej od tego, jak historycznie budowano kolejne rzędy regałów.
• Jeden ustalony sposób liczenia poziomów (od dołu albo od góry) w całym magazynie, nie osobno dla każdej strefy.

System oznaczeń warto spisać w krótkiej instrukcji dostępnej dla liderów zmian i nowych pracowników – to ten sam dokument, który później staje się podstawą konfiguracji lokalizacji w systemie WMS, więc lepiej ustalić go raz, przed montażem tabliczek, niż poprawiać po fakcie.

Najczęstsze pytania

Czym różni się tabliczka alejkowa od szyldu przestrzennego? 

Tabliczka alejkowa jest płaska i widoczna z jednej lub dwóch stron. Szyld przestrzenny (dwuścienny) ma zaginane skrzydła i jest widoczny z obu stron jednocześnie, co przyspiesza identyfikację lokalizacji niezależnie od kierunku, z którego nadchodzi pracownik.

Czym jest szyld wahliwy i kiedy warto go zastosować? 

To wariant montowany prostopadle do regału na uchwytach sprężynujących, przeznaczony do wąskich alejek magazynowych (VNA). Przy przypadkowym zahaczeniu przez wózek widłowy uchyla się i wraca do pozycji, zamiast się uszkodzić – sprawdza się tam, gdzie ryzyko kolizji jest wysokie.

Na jakiej wysokości montować tabliczki na słupach regałowych? 

Zwykle do ok. 2 metrów od posadzki, żeby były czytelne dla operatorów wózków widłowych bezpośrednio z kabiny, bez zatrzymywania się i wychylania.

Jaki format numeracji alejek jest najlepszy? 

Nie ma jednego uniwersalnego formatu – kluczowa jest konsekwencja: stała długość zapisu dla każdego segmentu, unikanie mylących znaków (O/0, I/1) oraz jeden, niezmienny kierunek numeracji w całym magazynie: patrz tablice lokalizacyjne i szyldy i tabliczki magazynowe jako uzupełnienie systemu.

Czy system numeracji alejek jest wymagany przepisami BHP? 

Nie, w Polsce nie ma przepisu narzucającego konkretny format numeracji lokalizacji, to dobra praktyka branżowa. Obowiązkowe jest natomiast oznakowanie nośności regału (tabliczka znamionowa), wynikające z ogólnych przepisów BHP dot. bezpieczeństwa konstrukcji regałów oraz normy PN-EN 15635 – to inny, odrębny rodzaj oznakowania.

Czy oznakowanie alejek trzeba dopasować do systemu WMS? 

Tak, jeśli magazyn korzysta z systemu zarządzania magazynem – schemat numeracji fizycznych tabliczek powinien być identyczny z identyfikatorami lokalizacji w WMS, więc warto ustalić go przed montażem, a nie poprawiać po fakcie – patrz pełna oferta oznakowania magazynu.